To ułatwienie najlepiej mogą odczuć mieszkańcy polskich województw zachodnich, którzy nawet codziennie przemieszczają się z polskiego mia­sta (np. Szczecina) do innego polskiego miasta (np. Gryfina) po niemieckich drogach, ponieważ jest tak szybciej i bezpiecznej. Warto wyjaśnić, że nie każde państwo członkowskiego UE podpisa­ło układ z Schengen (wyjątkiem jest m.in. Wiel­ka Brytania), a niektóre państwa niebędące człon­kami Wspólnoty Europejskiej są sygnatariusza­mi układu z Schengen, a co za tym idzie: wolność graniczna nie jest immanentną cechą bycia Polski w UE. Myślę, że najlepszym przykładem będzie tutaj zobrazowanie aktualnego polsko-niemiec­kiego konfliktu granicznego w Zatoce Pomorskiej. Ten przykład jest również świetny dla zastano­wienia się, czy między Polską a Niemcami jest tak wzorcowo, jak się powszechnie uważa.  

UMOWA Z 1989 ROKU 

Rozgraniczenie obszarów morskich w Zatoce Po­morskiej reguluje kilka umów międzynarodo­wych, ale najważniejsza z nich została sporzą­dzona i podpisana w Berlinie 22 maja 1989 roku – „Umowa między Polską Republiką Ludową, a Niemiecką Republiką Demokratyczną w spra­wie rozgraniczenia obszarów morskich w Zatoce Pomorskiej” (Dz. U. z 1989 r., Nr 43, poz. 233). Warto zwrócić uwagę, że umowa została podpi­sana pomiędzy PRL, a NRD, a więc państwami, w których nadal rządzili komuniści: polscy oraz niemieccy. Podpisanie tej umowy jest niezwykle ważnym aktem dla państwa polskiego, a, jak po­kazała przyszłość, strona niemiecka nie może po­godzić się do dziś z zawartymi w niej uregulowa­niami. Umowa ta w art. 5 ust. 1 stanowi, że pół­nocny tor podejściowy do portów Szczecin i Świ­noujście w całym jego przebiegu oraz kotwico­wiska znajdują się na morzu terytorialnym PRL, bądź na morzu otwartym.  

Natomiast w ust. 2 art. 5 wskazany jest przepis o następującej treści: „od­cinek północnego toru podejściowego do portów Szczecin i Świnoujście, leżący na wschód od ze­wnętrznej granicy morza terytorialnego Niemiec­kiej Republiki Demokratycznej, określonej w art. 3 niniejszej umowy, a także kotwicowisko numer 3 nie stanowią szelfu kontynentalnego, strefy ry­bołówczej i ewentualnej wyłącznej strefy ekono­micznej NRD”. Postanowienia artykułu 5 przed­miotowej Umowy są dla niej kluczowe i najważ­niejsze (sama Umowa jest bardzo krótka i liczy zaledwie 10 artykułów). W listopadzie 1990 roku nie było już Niemieckiej Republiki Demokratycz­nej (następcą prawnym została Republika Fede­ralna Niemiec), a Polską Republikę Ludową za­stąpiła Rzeczpospolita Polska, i dlatego, aby ure­gulowania zawarte w Umowie z 1989 r. nie mo­głyby być kwestionowane przez stroną niemiec­ką, zawarto traktat i porozumienia potwierdzają­ce obowiązywanie przedmiotowej Umowy.  

TRAKTAT Z 1990 ROKU 

Obowiązywanie Umowy zostało potwierdzone w art. 1 Traktatu, sporządzonego i podpisanego w Warszawie dnia 14 listopada 1990 r., pomię­dzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy, według którego „umawiające się Strony potwierdzają istniejącą między nimi granicę, któ­rej przebieg określony jest w Układzie z 6 lipca 1950 r. między Rzeczpospolitą Polską a Niemiec­ką Republiką Demokratyczną o wytyczeniu usta­lonej i istniejącej polsko-niemieckiej granicy pań­stwowej oraz w umowach zawartych w celu jego wykonania i uzupełnienia (Akt z 27 stycznia 1951 r. o wykonaniu wytyczenia państwowej grani­cy między Polską a Niemcami; Umowa z 22 maja 1989 r. między Polską Republiką Ludową a Nie­miecką Republiką Demokratyczną w sprawie roz­graniczenia obszarów morskich w Zatoce Pomor­skiej)”.

Ponadto w protokole z 9 kwietnia 1992 roku zamykającym przegląd traktatowy umów obowiązujących pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec strony w punkcie 4 wymieniły wszystkie porozumienia graniczne, w tym Umowę z 22 maja 1989 r. dotyczącą Zato­ki Pomorskiej i odesłały do Traktatu z 14 listopa­da 1990 r. Tym samym Umowa z 22 maja 1989 r.obowiązuje w pełnym zakresie w stosunkach pol­sko-niemieckich; RFN nigdy nie złożyła oświad­czenia wyłączającego sukcesję traktatową w od­niesieniu do tej Umowy.  

NIEMIECKIE ROZPORZĄDZENIE  Z 1994 ROKU 

Kilka lat później państwo niemieckie zauważyło swój strategiczny błąd i rozpoczęło systematycz­ną i konsekwentną próbę zmiany zastanego stanu prawnego i faktycznego. Kiedy w Polsce hucznie świętowano czwartą rocznicę podpisania Trakta­tu z 14 listopada 1990 r. pomiędzy Rzeczpospo­litą Polską a Republiką Federalną Niemiec o po­twierdzeniu istniejącej między nimi granicy, to niemiecka machina nie próżnowała. W Polsce za­chwyty nad pojednaniem polsko-niemieckim, pu­bliczne fraternizowanie się i przebaczanie win, a w Niemczech trwają już faktyczne działania mają­ce doprowadzić do rewizji sytuacji w Zatoce Po­morskiej. Otóż 25 listopada 1994 r. Republika Fe­deralna Niemiec ogłasza ustanowienie wyłącznej strefy ekonomicznej na Morzu Północnym i Mo­rzu Bałtyckim. Wbrew postanowieniom art. 5 ust. 1 i 2 Umowy z 22 maja 1989 r. północna część toru podejściowego do portów Szczecin i Świnoujście oraz kotwicowisko numer 3 znalazły się w jego granicach.  

RFN nie konsultowało proklamacji o wyłącznej strefie ekonomicznej z Polską, a jed­nostronna proklamacja niemiecka stwierdzała, iż „szczegółowy tryb zastosowania artykułu 5 ust. 2 Umowy z dnia 22 maja 1989 r. roku pozosta­je z zastrzeżeniem późniejszej regulacji po kon­sultacjach z Rzeczpospolitą Polską”. Polski MSZ wpadł w osłupienie, ponieważ sądzono, że strona niemiecka będzie przestrzegała uregulowań mię­dzynarodowych, tak, jak było zazwyczaj, a tym­czasem RFN najpierw postanowienia Umowy z dnia 22 maja 1989 r. złamała, a następnie oświad­czyła, że będzie konsultowała swoje posunięcia z Polską. Zresztą żadne konsultacje w tej sprawie nie miały miejsca do dziś i RFN nie uzyskała od strony polskiej w żadnej formie potwierdzenia dla ustanowienia wyłącznej strefy ekonomicznej wbrew Umowie.  

Zaskoczenie strony polskiej było tym większe, że we wcześniejszej nocie z dnia 3 maja 1994 r. Ministerstwo Spraw Zagranicznych RFN poinformowało, że na wymienionym w ustę­pie 2 art. 5 Umowy z dnia 22 maja 1989 r. odcinku północnego toru podejściowego do portów Szcze­cina i Świnoujścia, jak również na kotwicowisku numer 3, nie zamierza wykonywać jednostronnie praw i uprawnień zwierzchnich wynikających ze statusu wyłącznej strefy ekonomicznej lub szel­fu kontynentalnego, o ile ich wykonanie mogłoby przeszkadzać lub utrudniać żeglugę. 

POLSKIE ROZPORZĄDZENIE Z 1995 ROKU 

Niemiecka jednostronna proklamacja wbrew po­stanowieniom Umowy z 1989 r. i Traktatowi z 1990 r. otrzeźwiła (niestety tylko na moment!) polskie władze i pokazała, że w stosunkach z pań­stwem niemieckim trzeba być bardzo ostrożnym. Polska oprotestowała niemiecką proklamację notami dyplomatycznymi z 19 stycznia 1995 r. i 5 maja 1995 r., w których podkreślano, że odci­nek toru podejściowego do portów Szczecin i Świ­noujście, leżący na wschód od zewnętrznej gra­nicy morza terytorialnego Republiki Federalnej Niemiec, a także kotwicowisko numer 3 nie sta­nowią szelfu kontynentalnego, strefy rybołów­czej i ewentualnej wyłącznej strefy ekonomicz­nej RFN, zgodnie z postanowieniami Umowy z 22 maja 1989 r., potwierdzonej przez Traktat z dnia 14 listopada 1990 r.  

W odpowiedzi Niemcy stwier­dzili, że wprawdzie Traktat z 1990 r. potwierdza treść Umowy z 1989 r. pomiędzy PRL a NRD, ale w ich rozumieniu odnosi się to do potwierdzenia przebiegu granicy (zgodnie z tytułem Traktatu z 1990 r.), a nie do ustanawiania stref ekonomicz­nych lub innych działań. Strona polska uważa, że powyższa interpretacja dokonana przez stronę niemiecką jest całkowicie błędna, by nie powie­dzieć naciągana, ponieważ wyłączenie stosowania odpowiednich przepisów Umowy z 1989 r. musia­łoby nastąpić poprzez ich bezpośrednie wskazanie i odrzucenie w postanowieniach umowy między­narodowej. Polski rząd postanowił pokazać, że za­mierza chronić polskich prawa w Zatoce Pomor­skiej i w trybie pilnym Rada Ministrów wydała 22 lutego 1995 r. rozporządzenie w sprawie ustale­nia granicy redy dla portów morskich w Świno­ujściu i Szczecinie (Dz. U. z 1995 r., Nr 20, poz. 101) na podstawie, którego obszar redy portów w Szczecinie i Świnoujściu został włączony do pol­skiego morza terytorialnego.  

Tak więc strona pol­ska na podstawie jednostronnego polskiego aktu prawnego włączyła wody północnego odcinka toru podejściowego i kotwicowiska nr 3. Na odpo­wiedź strony niemieckiej trzeba było czekać do li­stopada 1995 r., kiedy to rząd federalny postano­wił zorganizować na spornym akwenie morskim ćwiczenia Marynarki Wojennej RFN. Rząd fede­ralny powiadomił o tym fakcie stronę polską, któ­ra w dniu 8 listopada 1995 r. wystosowała pro­testacyjne pro memoria, domagając się zmiany regionu ćwiczeń, tak aby odbyły się poza obsza­rem uznawanym przez Polskę za nasze morza te­rytorialne. Niemcy powoływali się na uzgodnienia z narady dowództw polskiej i niemieckiej mary­narki wojennej, dotyczących wykonywania umo­wy z 1990 r. o zapobieganiu incydentom na mo­rzu poza wodami terytorialnymi. Strona niemiec­ka oficjalnie nie odwołała zamiaru odbycia ćwi­czeń, ale według informacji polskiej administracji morskiej oraz Straży Granicznej, ćwiczenia fak­tycznie się nie odbyły.  

INCYDENT Z POGŁĘBIARKĄ „CORNELIA” 

Północny tor podejściowy do portów Szczecin i Świnoujście oraz zlokalizowane tam kotwicowi­ska stanowią jeden z podstawowych elementów umożliwiających korzystanie z zespołu portowego Szczecin – Świnoujście. Bez tego toru podejścio­wego, redy i kotwicowisk, nie ma możliwości, aby polskie porty Szczecin i Świnoujście miały prze­znaczenie gospodarcze. Najbardziej wysunięty na północ odcinek toru podejściowego tj. od grani­cy redy do kotwicowiska numer 3, jest sztucznie pogłębianą rynną, pozwalającą na wejście statków o zanurzeniu nawet do 20 metrów. Utrzymywa­nie tej głębokości jest możliwe tylko i wyłącznie poprzez systematyczne pogłębianie, którego do­konuje polska administracja morska, ponieważ traktujemy ten obszar jako polskie morze tery­torialne. Kolejny poważny incydent w Zatoce Po­morskiej miał miejsce 1 grudnia 2004 r., kiedy to jednostka „Cornelia” firmy „Boskalis”, pływająca pod banderą holenderską, wykonująca na zlece­nie Urzędu Morskiego w Szczecinie prace pogłę­biarskie, na obszarze redy portów Szczecin i Świ­noujście została skontrolowana przez niemiec­ką jednostkę „Hamburg”, należącą do straży gra­nicznej RFN.  

Na pokład holenderskiej jednost­ki „Cornelia” weszli funkcjonariusze niemieckiej administracji. W trakcie kontroli skopiowano do­kumenty okrętowe jednostki i zabroniono prowa­dzenia jakichkolwiek prac w tym rejonie, a kapi­tan statku został poinformowałaby, że niezasto­sowanie się do zaleceń skutkować będzie zatrzy­maniem statku. Według władz niemieckich prace pogłębiarskie były prowadzone na obszarze wy­łącznej strefy ekonomicznej Republiki Federalnej Niemiec. Tymczasem zgodnie z Umową z dnia 22 maja 1989 r., obszar, na którym „Cornelia” wyko­nywała zlecone prace, znajduje się bądź na mo­rzu terytorialnym Rzeczypospolitej Polskiej, bądź na morzu otwartym i akwen ten nie stanowił i nie stanowi wyłącznej strefy ekonomicznej Republi­ki Federalnej Niemiec.

Natomiast zgodnie z pol­skim rozporządzeniem Rady Ministrów z 22 lu­tego1995 r. obszar, na którym wykonywano prace pogłębiarskie, stanowi polskie morze terytorial­ne a podczas zleconych prac „Cornelia” nie prze­kroczyła granic polskiego morza terytorialnego. Tego samego dnia doszło do drugiego incyden­tu, który miał łagodniejszy przebieg. Polegał on na zbliżeniu się statku niemieckiego do pogłębiar­ki i wezwaniu załogi do okazania licencji wydo­bywczej na obszar niemieckiej strefy ekonomicz­nej. Po uzyskaniu odpowiedzi, że nie jest ona wy­magana na polskim obszarze morskim, jednost­ka niemiecka odpłynęła. W związku z powyższym polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych pod­jęło pilne działania (wystosowując w dniu 3 grud­nia 2004 r. notę) mające na celu niezwłoczne za­przestania przez stronę niemiecką działań ogra­niczających prowadzenie prac na polskim morzu terytorialnym oraz wyjaśnienie zaistniałego incy­dentu.

W wyniku wymiany not dyplomatycznych strona niemiecka zaproponowała przeprowadze­nie konsultacji odnośnie wyjaśnienia wątpliwo­ści co do ustroju prawnego oraz kwestii ochro­ny przyrody na Zatoce. W odpowiedzi strona pol­ska dopuszczała przeprowadzenie przez właściwe merytorycznie ministerstwa i instytucje konsul­tacji o praktycznym stosowaniu umowy z 1989 r. Kolejna nota strony niemieckiej, z maja 2005 r., wskazywała, że między obydwoma rządami wciąż istnieją różnice co do skutków artykułu 5 Umo­wy z 1989 r. W odpowiedzi strona polska w nocie z lipca 2005 roku, zaznaczyła, że Umowa z 1989 r. „nie pozostawia żadnych wątpliwości interpre­tacyjnych”, a wobec jednoznacznego stanowiska polskiego MSZ dalsza korespondencja w przed­miotowej sprawie nie miała miejsca.  

NIEMIECKIE ROZPORZĄDZENIE Z 2005 R.  

Polscy dyplomaci myśleli, że sprawa została wyja­śniona po naszej myśli, ale szybko okazało się, że znów się mylili. Podczas gdy trwała wymiana not dyplomatycznych, strona niemiecka przygotowy­wała kolejny akt prawny, który narusza posta­nowienia Umowy z 1989 r. Mianowicie 15 wrze­śnia 2005 r. ukazało się rozporządzenie Federal­nego Ministerstwa Środowiska, Ochrony Przyro­dy i Bezpieczeństwa Reaktorów o wyznaczeniu re­zerwatu przyrody „Zatoka Pomorska” (Federalny Dziennik Ustaw z 2005 r., część I, Nr 59 – opu­blikowano w Bonn 23 września 2005 r.). Rezer­wat przyrody ustanowiony przez stronę niemiec­ką w powyższym rozporządzeniu, obejmuje swym zakresem przestrzennym obszar redy, w tym pół­nocny tor podejściowy i kotwicowisko nr 3, dla portów morskich o podstawowym znaczeniu dla polskiej gospodarki narodowej – Szczecina i Świ­noujścia, której granice zostały określone rozpo­rządzeniem polskiej Rady Ministrów z 22 lutego 1995 r.  

Niemieckie rozporządzenie o wyznacze­niu rezerwatu przyrody „Zatoka Pomorska” nie uwzględnia redy jako obszaru stanowiącego pol­skie morze terytorialne i zawiera zapisy zabrania­jące w szczególności m.in. poboru i składowania urobku z prac czerpanych (§ 4 ust. 2), zakaz pro­wadzenia jakichkolwiek prac mających na celu badanie lub eksploatację żywych i nieożywionych zasobów naturalnych, co praktycznie uniemożli­wia polskiej administracji morskiej wykonywanie nałożonych na nią ustawowych obowiązków, al­bowiem nie moglibyśmy utrzymywać toru podej­ściowego do portów w Szczecinie i Świnoujściu na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo żeglugi.  

Ponadto w przepisach § 2 ust. 2 rozporządzenia niemieckiego postanowiono, że „warunki i zasady zastosowania artykułu 5 ust. 2 Umowy z 22 maja 1989 roku pomiędzy NRD a PRL o rozgranicze­niu obszarów morskich w Zatoce Pomorskiej na­leży poddać późniejszemu uregulowaniu po kon­sultacjach z Rzeczpospolitą Polską”. Przypomi­nam, że art. 5 ust. 2 wspomnianej Umowy wyraź­nie stanowi, że „odcinek północnego toru podej­ściowego do portów Szczecin i Świnoujście, leżą­cy na wschód od zewnętrznej granicy morza tery­torialnego Niemieckiej Republiki Demokratycz­nej, określonej w art. 3 niniejszej umowy, a także kotwicowisko numer 3 nie stanowią szelfu konty­nentalnego, strefy rybołówczej i ewentualnej wy­ łącznej strefy ekonomicznej NRD”, a tym samym granice rezerwatu przyrody „Zatoka Pomorska” zakreślone w niemieckim rozporządzeniu zostały ustalone z naruszeniem przepisów bilateralnych.  

ĆWICZENIA NIEMIECKIEJ  MARYNARKI WOJENNEJ 

Jak wskazałem powyżej, strona niemiecka rów­nolegle podejmuje działania prawne i działania faktyczne, mające w konsekwencji doprowadzić do tego, że tor podejściowy do portów Szczecin i Świnoujście znajdzie się w prawnym i faktycznym władaniu Republiki Federalnej Niemiec, wbrew postanowieniom Umowy z 1989 r., której obowią­zywanie zostało potwierdzone polsko-niemieckim Traktatem z 1990 r. Kolejny bardzo poważny in­cydent miał miejsce 16 sierpnia 2006 r. Otóż tego dnia niemiecka Marynarka Wojenna przeprowa­dziła ćwiczenia m.in. na obszarze, gdzie znajduje się tor podejściowy do portów morskich Szczecin i Świnoujście. O zamiarze przeprowadzenia ćwi­czeń bojowych nie zostały poinformowane żad­ne właściwe organy strony polskiej, co spowodo­wało zagrożenie dla bezpieczeństwa żeglugi.  

Trzy polskie promy (m/f „Gryf, m/f „Mikołaj Koper­nik” i m/f „Wawel”) płynące ze szwedzkiego Ystad do portu w Świnoujściu, z dużą liczbą pasażerów na pokładzie, zostały zmuszone do zmiany kur­su. Kapitan promu „Mikołaj Kopernik” należące­go do Euroafrica Linie Żeglugowe, a zarządzane­go przez Unity Line sp. z o.o., poinformował, że 16 sierpnia 2006 r., o godz. 15.10, statek którym do­wodził został wywołany przez niemiecki okręt wo­jenny. Uzyskał informację, że w godzinach 15.00-21.00 są prowadzone ćwiczenia ogniowe niemiec­kiej Marynarki Wojennej m.in. na części obsza­ru toru podejściowego i dlatego prom ma zmienić jak najszybciej kurs na wschód, aby opuścić stre­fę ćwiczeń. Kapitan w swojej relacji zaznaczył, że wyjście poza wyznaczoną przez niemiecką Mary­narkę Wojenną strefę ćwiczeń jest niemożliwe w drodze do Świnoujścia, jak i ze Świnoujścia, po­nieważ należałoby zmienić kurs i płynąc przez Ła­wicę Odrzaną, która ma zbyt małe głębokości, aby prom mógł przejść tamtędy bezpiecznie.  

W kon­sekwencji prom „Mikołaj Kopernik” przepłynął nie wchodząc na Ławicę Odrzaną, idąc jej zachod­nim skrajem. Z kolei prom „Wawel” odebrał ko­munikat z niemieckiego okrętu Marynarki Wo­jennej „Harnelin” o prowadzeniu ćwiczeń po za­chodniej stronie toru wodnego. Po odebraniu ko­munikatu na polecenie ww. jednostki prom „Wa­wel” dokonał korekty kursu, w celu ustąpienia z zachodniej części toru wodnego, co spowodowało, że wykonał drogę o około 5 mil morskich dłuższą. Natomiast prom „Gryf” otrzymał podobny komu­nikat od niemieckiego okrętu wojennego około godz. 17.30. Tak więc wszystkie wyżej wymienio­ne promy odebrały komunikat z okrętu wojenne­go „Harnelin” z żądaniem ominięcia obszaru ćwi­czeń ogniowych niemieckiej Marynarki Wojen­nej w strefie, w której znajduje się m.in. tor po­dejściowy do kotwicowiska nr 3, samo kotwico­wisko nr 3 i część toru północnego prowadzącego do portów Szczecin i Świnoujście.  

O ćwiczeniach bojowych, które swym obszarem obejmowały sto­sunkowo duży akwen, strona niemiecka nie infor­mowała strony polskiej. Nie dokonano publika­cji, ani w strzeżeniach nawigacyjnych, ani w wia­domościach żeglarskich Biura Hydrograficzne­go Marynarki Wojennej. O ćwiczeniach nie wie­działa też ani polska administracja morska, ani Straż Graniczna, ani Marynarka Wojenna RP. Py­tanie, czy Niemcy zrobili to z premedytacją, czy przez głupotę. Na to drugie wskazuje fakt, iż pro­wadzenie ćwiczeń bojowych w opisanym wyżej re­jonie jest niedopuszczalne, ponieważ uniemożli­wia praktycznie żeglugę do portów Szczecin i Świ­noujście, oraz stwarza zagrożenie dla jednostek poruszających się po tym akwenie. Ale działania prawne i faktyczne dokonywane przez stronę nie­miecką na obszarze Zatoki Pomorskiej w ostat­nich latach wskazują na to pierwsze. W związku z powyższym incydentem polskie MSZ przedstawi­ło stronie niemieckiej notę protestacyjną, ale po­dobnież jak w przypadku wcześniejszych incyden­tów, nie przyniosła ona spodziewanego skutku.  

NIE MA PRZYJACIÓŁ  I WROGÓW, SĄ INTERESY 

Polska i Niemcy są członkami Unii Europejskiej; Polska i Niemcy są członkami NATO. Elity polskie i niemieckie uważają, że w naszych dwustronnych relacjach panuje wzajemne zrozumienie, a dla pol­skich eksporterów niemiecki rynek jest najwięk­szym na świecie rynkiem zbytu. Tak, to wszyst­ko prawda. Ale polsko-niemiecki konflikt w Zato­ce Pomorskiej też jest prawdą. Gdyby nie Umowa z 22 maja 1989 r., mielibyśmy bardzo duży pro­blem, ponieważ teraz jesteśmy „na prawie”, a bez swobodnego dostępu do toru podejściowego zlo­kalizowanego w Zatoce Pomorskiej, zespół porto­wy Szczecin – Świnoujście przestałby mieć jakie­kolwiek gospodarcze znaczenie. Takich zapalnych punktów granicznych w stosunkach polsko-nie­mieckich jest kilka, jak choćby kwestia tzw. wor­ka żytawskiego, żegluga po Odrze, czy budowy tuż przy polskiej granicy portu morsko-rzecznego w Schwedt.

Nie jest moim celem straszyć Niemca­mi, ale w stosunkach polsko-niemieckich zalecał­bym daleko posuniętą ostrożność. Bierzmy przy­kład z niemieckiej machiny państwowej, jak nale­ży skutecznie dbać o własne narodowe interesy. W stosunkach międzypaństwowych i międzynaro­dowych nie ma przyjaciół i wrogów, ale są intere­sy państwowe i narodowe. Mam nadzieję, że coraz więcej naszych rodaków, a w szczególności klasa polityczna, urzędnicy i intelektualiści, będzie doj­rzewało do tego, że w pierwszej kolejności musi­my dbać o nasze interesy narodowe, bo jeśli my sami nie zadbamy o nie, to nikt inny za nas tego nie zrobi. Polacy przez wieki walczyli i umierali za wolność „waszą i naszą”, teraz nadszedł czas na uporządkowanie spraw we własnym domu.

Mec. Rafał Wiechecki - autor jest adwokatem, prawnikiem i ekonomistą, wykładowcą akademickim, a w latach 2006-2007 był Ministerem Gospodarki Morskiej,